Afet ve Vergi Hukuku Rehberi

Vergi Hukuku

Deprem gibi doğal afetler vergi hukukumuzda mücbir sebep hali kabul edilir. Bu rehber; sürelerin uzatılması, borç ve cezaların silinmesi, zarar gören malların değerlemesi, zayi belgesi ve bağışların vergiden düşülmesi başlıklarını kapsar.

01

Mücbir Sebep ve Sürelerin Uzatılması

Deprem gibi doğal afetler, vergi hukukumuzda bir mücbir sebep hali kabul edilir. Doğal afetler yaşandığında genellikle Hazine ve Maliye Bakanlığı afet durumuna ilişkin özel düzenlemeler yapar; bu düzenlemelerin takip edilmesi önerilir.

Beyan ve Ödeme Erteleme

Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen mücbir sebep süresi boyunca vergi beyannamelerinin verilme ve tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri uzatılır.

Yapılandırma

Mevcut yapılandırma kanunları kapsamındaki taksit ödemelerinin de bu dönemde ertelenmesi beklenebilir.
02

Vergi ve Cezaların Silinmesi

Belirli şartların varlığı halinde, ödenmemiş vergi borçları ve cezalar tamamen veya kısmen silinebilir.

01

Varlık Kaybı

Varlıklarının en az 1/3'ünü kaybeden mükelleflerin gelir ve kurumlar vergisi borçları ile cezaları, zarar derecesiyle orantılı olarak silinebilir.
02

Zirai Ürün Kaybı

Tarımsal ürünlerinin en az 1/3'ünü kaybeden çiftçilerin, o yıla ait arazi vergisi borçları ve cezaları silinir.
03

Başvuru Şartı

Bu işlemler için Hazine ve Maliye Bakanlığına yazılı başvuru yapılması ve zarar derecesinin mahalli idare heyetlerince tespit edilmesi gerekir.
03

Zarar Gören Malların Değerlemesi

Deprem nedeniyle değeri azalan veya yok olan hammadde, yarı mamul ve ticari malların değer tespiti için özel düzenlemeler uygulanır.

Emsal Bedel Tespiti

Deprem yüzünden değeri düşen malların maliyetleri, Takdir Komisyonu tarafından belirlenecek "emsal bedel" üzerinden hesaplanır.

Fevkalade Amortisman

Depremde hasar gören araç, bina, makine veya mobilya gibi varlıklar için vergi dairesine başvurularak "fevkalade amortisman oranı" belirlenmesi istenebilir. Bu oran üzerinden hesaplanan tutar, vergi matrahından "gider" olarak düşülebilir.

Ticari Defterlerin Kaybolması (Zayi Belgesi)

İşyeri yıkılan veya arşivi zarar gören mükellefler, ileride ceza almamak için şu adımları izlemelidir.

1

Mahkemeye Başvuru

Ticari defter ve kayıtları kaybolanlar, durumun öğrenilmesinden itibaren (deprem sonrası özel düzenlemelerle uzatılan süreler içinde) Ticaret Mahkemesine başvurarak "Zayi Belgesi" almalıdırlar.
2
Özel bir düzenleme yoksa başvuru süresi, anılan belgelerin kaybolduğunun veya hasar gördüğünün öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisindedir.
3
Eğer sağ ise bizzat mükellef veya yetkili vekili, sağ değil ise veraset ilamıyla herhangi bir mirasçı ya da yetkili vekili tarafından başvuru yapılabilir.
04

Bağış ve Yardımların Vergiden Düşülmesi

Depremzedelere yapılan yardımları teşvik etmek amacıyla bu harcamalar vergi matrahından indirilebilir.

Doğrudan Gider Yazma

Resmi yardım komitelerine makbuz karşılığı yapılan bağışlar, gelir vergisi uygulamasında doğrudan gider yazılabilir.

Gelirden İndirim

Kızılay'a, belediyelere, kamu idarelerine veya okul/sağlık tesisi inşası için yapılan nakdi bağış ve yardımlar, yıllık beyannamede bildirilecek gelirden indirilir.